Niebieska karta w Unii Europejskiej
Niebieska karta to dokument stworzony na mocy dyrektywy Rady 2009/50/WE, który ma na celu umożliwienie wykwalifikowanym pracownikom spoza Unii Europejskiej legalnego pobytu oraz pracy w dowolnym państwie członkowskim UE, z wyjątkiem Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa do roku 2020. Termin „niebieska karta” został spopularyzowany przez think tank Bruegel i symbolizuje połączenie amerykańskiej „zielonej karty” oraz niebieskiego koloru flagi europejskiej. Niebieska karta jest przyznawana na czas od jednego do czterech lat z możliwością przedłużenia i oferuje szereg korzyści dla jej posiadaczy, w tym bardziej sprzyjające procedury dotyczące łączenia rodzin.
Historia wprowadzenia niebieskiej karty
Propozycja dotycząca niebieskiej karty została zaprezentowana 23 października 2007 roku przez przewodniczącego Komisji Europejskiej José Manuela Barroso oraz komisarza ds. sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa Franco Frattiniego. Barroso podkreślał potrzebę wprowadzenia tego dokumentu w kontekście prognozowanego niedoboru wykwalifikowanej siły roboczej oraz problemów związanych z przemieszczaniem się obywateli państw trzecich pomiędzy krajami Unii Europejskiej. Propozycja dyrektywy zawierała również zalecenia dotyczące praw imigrantów w ogólności.
Reakcje międzynarodowe na propozycję
Projekt dyrektywy spotkał się z krytyką ze strony przedstawicieli państw spoza Unii Europejskiej. Południowoafrykańska minister zdrowia Manto Tshabalala-Msimang zauważyła, że afrykańskie państwa już teraz borykają się z problemem emigracji wykwalifikowanych pracowników, a nowa regulacja mogłaby pogorszyć tę sytuację. Marokański profesor międzynarodowego prawa gospodarczego Tajeddine El Husseini określił projekt jako nową formę kolonializmu i dyskryminacji.
Uchwalenie dyrektywy
20 listopada 2008 roku Parlament Europejski zatwierdził propozycję wprowadzenia niebieskiej karty, jednocześnie apelując o regulacje mające na celu zapobieganie drenażowi mózgów w państwach trzecich oraz o przyznanie większych uprawnień państwom członkowskim. Pomimo tego, że Parlament miał jedynie rolę konsultacyjną, jego działania wpłynęły na ostateczny kształt dyrektywy. Ostateczna wersja dokumentu została przyjęta przez Radę Unii Europejskiej 25 maja 2009 roku.
Implementacja przepisów dotyczących niebieskiej karty
Pomimo uchwalenia dyrektywy, nie wszystkie państwa członkowskie wdrożyły przepisy dotyczące niebieskiej karty w przewidzianym terminie do 19 czerwca 2011 roku. Wśród krajów, które spóźniły się z implementacją, znalazły się Niemcy, Włochy, Malta, Polska, Portugalia oraz Szwecja. Opóźnienia te pokazały trudności związane z harmonizacją przepisów imigracyjnych na poziomie unijnym.
Postanowienia dyrektywy o niebieskiej karcie
Niebieska karta jest przyznawana osobom spełniającym określone kryteria. Wymaga to między innymi przedstawienia ważnej umowy o pracę lub wiążącej propozycji pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji na co najmniej rok. Osoby ubiegające się o niebieską kartę muszą również przedstawić dokumenty potwierdzające ich kwalifikacje oraz ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto, muszą być uważane za osoby nie stanowiące zagrożenia dla porządku publicznego i zdrowia.
Kryteria wynagrodzenia
Państwa członkowskie ustalają minimalne wynagrodzenie dla posiadaczy niebieskiej karty, które nie może być niższe niż 150% przeciętnego wynagrodzenia w danym kraju. W przypadku zawodów szczególnie poszukiwanych możliwe jest ustalenie minimalnego wynagrodzenia na poziomie 120% przeciętnego wynagrodzenia. Oprócz tego, państwa mogą wymagać spełnienia dodatkowych kryteriów dotyczących standardów pracy lub miejsca zamieszkania imigrantów.
Prawa posiadaczy niebieskiej karty
Posiadacze niebieskiej karty mają prawa równoważne obywatelom UE w zakresie określonym w art. 18 ust. 1 dyrektywy. W szczególności, przysługują im korzystniejsze warunki dotyczące łączenia rodzin oraz przenoszenia się członków rodziny do innych państw członkowskich. Posiadacze tego dokumentu mają również ułatwiony dostęp do długoterminowych zezwoleń na pobyt.
Krytyka i wyzwania związane z niebieską kartą
Mimo pozytywnego odbioru idei wprowadzenia niebieskiej karty, krytycy wskazują na liczne niedociągnięcia i problemy związane z jej funkcjonowaniem. Przede wszystkim podnoszona jest kwestia braku jednolitych kryteriów uznawania kwalifikacji zawodowych oraz konieczność ponownego ubiegania się o niebieską kartę w przypadku przeniesienia się do innego kraju UE. Te aspekty powodują, że idea stworzenia jednolitego zezwolenia pozostaje w wielu przypadkach fikcją.
Zakończenie
Niebieska karta stanowi istotny element polityki imigracyjnej Unii Europejskiej, mający na celu przyciągnięcie wykwalifikowanych pracowników spoza Europy. Choć wdrożenie przepisów dotyczących niebieskiej karty napotyka liczne trudności i kontrowersje, to jednak jej istnienie może przyczynić się do zaspokojenia zapotrzebowania na wykwalifikowaną siłę roboczą w różnych sektorach gospodarki krajów członkowskich UE. Kluczowe będzie jednak zapewnienie odpowiednich regulacji oraz uproszczenie procedur związanych z jej uzyskiwaniem i utrzymywaniem.</p
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).